Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης

 

Το Άγιον Όρος, με την ιστορία που χάνεται στο βάθος των αιώνων, έχει να μεταφέρει πολλές ιστορικές μαρτυρίες. Περιδιαβαίνοντάς το, κυριολεκτικά… σου μιλούν.

Τα βουνά, τα δάση, οι απόκρημνοι γκρεμοί, τα σπήλαια του Άθω μεταφέρουν όσα βίωσαν οι μοναχοί που ασκήτεψαν σε αυτά. Και είναι μοναδικό το συναίσθημα να τα επισκέπτεται κανείς. Στο νοτιότερο μέρος της ερήμου της Βίγλας και στην περιφέρεια Μεγίστης Λαύρας, κοντά στη Ρουμανική Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, βρίσκεται η σπηλιά του Αγίου Αθανασίου.

Στη βιογραφία του Οσίου Αθανασίου του εν Άθω, του οποίου η μνήμη γιορτάζεται στις 5 Ιουλίου, αναφέρεται ότι ο Όσιος πολλές φορές, και κυρίως από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου, ησύχαζε σε αυτό το σπήλαιο. Άλλη ιστορική πηγή αναφέρει ότι «ήσυχα ζεν εκεί ο Όσιος κατά τους θερινούς μήνες». Εκεί νήστευε και προσευχόταν. Μάλιστα, προσευχόταν πολύ και για το «ποίμνιό του», για να ενισχύσει ο Θεός τους μοναχούς του να νικήσουν την αμαρτία και τους πονηρούς δαίμονας. Είναι αδύνατον να περιγραφούν οι αγώνες και τα παλαίσματά του εναντίον αυτών των αοράτων εχθρών των Χριστιανών και δη των μοναχών. Τάγματα ολόκληρα τον πολεμούσαν και τον πείραζαν και αυτός τους νικούσε και τους εδίωκεν διά της έντονου προσευχής και της αγιότατης νηστείας.

Κάθε χρόνο, το Σάββατο του Ακάθιστου Ύμνου στη σπηλιά γίνεται αγρυπνία και Λειτουργία από πατέρες και μοναχούς της Μεγίστης Λαύρας, της Ρουμανικής Σκήτης, της Βίγλας και άλλων μερών.

Σημειωτέον ότι έξω από τη σπηλιά αυτή είναι χτισμένα ερημικά κελιά, εντός δε αυτής υπάρχουν χτισμένα δύο παρεκκλήσια αφιερωμένα το ένα στην Παναγία του Ακάθιστου και το άλλο στον Όσιον Αθανάσιο.

Παλαιότερα, κατά καιρούς, ασκήτευαν στη σπηλιά αυτή αρκετοί αγωνισταί της οσιότητος, ονομαστοί πνευματικοί, προσμονάριοι, ερημίτες, παραπεσόντες μοναχοί και άλλοι. Ο περιφημότερος των τελευταίων χρόνων που αγωνίστηκε στη σπηλιά αυτή ήταν ο παπα-Χαρίτων ο Πνευματικός, ο οποίος ήλθεν από το Σίναιον Όρος της Αραβίας.

Πάντες οι οικήτορες της σπηλιάς ήσαν καθισματάρηδες και άνηκαν στη δικαιοδοσία της Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Αθανασίου. Για αυτό και δικαιούντο και έπαιρναν τη διατροφή των εκ της μονής αυτής. Διά να εισέλθει κάποιος στη σπηλιά κατέρχεται πλέον των εκατό εκτισμένων βαθμίδων.

Ο Όσιος Αθανάσιος έζησε στον Άθω το δεύτερο ήμισυ του δεκάτου αιώνος.