Σε δήλωσή του, μετά το διάγγελμα του τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και το σόου που στήθηκε έξω από τον ναό, ο πρωθυπουργός  κ.Μητσοτάκης τόνισε ότι η κίνηση αυτή επηρεάζει τις σχέσεις Τουρκίας – Ελλάδας, καθώς και τις σχέσεις της Αγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 

Αναλυτικά η δήλωση του πρωθυπουργού

«Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί.

»Η απόφαση αυτή -και μάλιστα 85 χρόνια από την ανακήρυξή της ως μουσείου- προσβάλλει τον οικουμενικό χαρακτήρα της.

»Πρόκειται για επιλογή που προσβάλλει επίσης όλους όσοι αναγνωρίζουν το μνημείο ως κτήμα του παγκόσμιου πολιτισμού.

»Και, βεβαίως, επηρεάζει όχι μόνο τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα. Αλλά και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Unesco και την παγκόσμια κοινότητα συνολικά.

»Είναι θλιβερό ότι η τουρκική ηγεσία, που εργάστηκε το 2005 για τη Συμμαχία των Πολιτισμών, επιλέγει σήμερα να κινηθεί στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.»

 

Απογοήτευση στις ΗΠΑ 

Την απογοήτευση των ΗΠΑ για την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί εξέφρασε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μόργκαν Ορτέιγκους. Απαντώντας σε ερώτηση των Ελλήνων ανταποκριτών στην Ουάσιγκτον, η κ. Ορτέιγκους κάλεσε την τουρκική κυβέρνηση να διατηρήσει την προσβασιμότητα σε όλους τους επισκέπτες.

«Κατανοούμε ότι η τουρκική κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στη διατήρηση της πρόσβασης στην Αγία Σοφία για όλους τους επισκέπτες και ανυπομονούμε να ακούσουμε τα σχέδιά της για να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει προσβάσιμη χωρίς εμπόδια σε όλους», τόνισε χαρακτηριστικά.

Όπως εξήγησε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Αγία Σοφία είναι ένα σημαντικό μέρος από τις «ιστορικές τοποθεσίες της Κωνσταντινούπολης» που συμπεριλαμβάνονται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, σε αναγνώριση της πλούσιας πολυπολιτισμικής της ιστορίας.

Η στάση της Ρωσίας 

Ο πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (άνω βουλή) Κονσταντίν Κόσατσεφ, εξέφρασε την λύπη του για την απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να χρησιμοποιηθεί ο Ναός της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια απόφαση μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά αρνητικές αντιδράσεις σε όλο τον χριστιανικό κόσμο.

Ο ίδιος επισήμανε ότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι αποδεκτό το σκεπτικό ότι η τύχη των αρχιτεκτονικών μνημείων αποτελεί αυστηρά εσωτερική υπόθεση μιας χώρας.

Ο Κόσατσεφ υποστήριξε πως δεν βλέπει στην απόφαση αυτή κάποια επιδίωξη της Τουρκίας να προκαλέσει έξωθεν δυνάμεις, εκτιμώντας ότι υπερτερούν στην περίπτωση αυτή ζητήματα εσωτερικής πολιτικής.

«Δεν θα έβλεπα στην περίπτωση αυτή μια άμεση επιδίωξη (του προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ) Ερντογάν να προβεί σε κάποια πρόκληση προς έξωθεν δυνάμεις, ακόμη και παρά τις ήδη συνεχείς προστριβές με την Ελλάδα στο εν λόγω ζήτημα: κάθε φορά, όταν στην Αγία Σοφία διάβαζαν αποσπάσματα από το Κοράνι, το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας αντιδρούσε. Υπερτερούν εδώ παρόλα αυτά θέματα εσωτερικής πολιτικής», εκτιμά ο Κόσατσεφ.

Κατά την άποψη του ο Ερντογάν προσπαθεί να κερδίζει πόντους στους οπαδούς της ισλαμικοποίησης της Τουρκίας «παίρνοντας ακόμη και την πρωτοβουλία από τους πιο συντηρητικούς του αντιπάλους».

«Δεν σταματούν και οι συζητήσεις για πρόωρες βουλευτικές εκλογές, στις οποίες η αλλαγή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας επίσης μπορεί να εξυπηρετεί τις κυβερνητικές δυνάμεις. Όλα αυτά είναι ερμηνείες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογούν ότι από εδώ και στο εξής θα χάσει το ουδέτερο στάτους του μουσείου ένα μοναδικό ιστορικό μνημείο, που διατηρεί και χριστιανικά και μουσουλμανικά στοιχεία διακόσμησης, το οποίο επί πολλά χρόνια υπήρξε σύμβολο διαθρησκευτικής ειρήνης και όχι μόνο μέσα στην ίδια την Τουρκία», επισήμανε ο πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας.

«Και πιστεύω ότι η Άγκυρα πρέπει να φαίνεται τώρα στα μάτια όλου του κόσμου ως ο παραβάτης της διαθρησκευτικής ισορροπίας και θα χάσει το κύρος της ως ένας σημαντικός περιφερειακός παράγοντας. Είναι πολύ λυπηρό ότι συνέβη αυτό», κατέληξε ο Κόσατσεφ.

 
Τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα  
 
Τι θα συμβεί στις χριστιανικές τοιχογραφίες;

Η χριστιανικές τοιχογραφίες παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανέπαφες, κατά τη μετατροπή της από ναό σε τέμενος το 1453 και παραμένουν εκεί μέχρι σήμερα.

Η αλλαγή της σε τζαμί δεν θα επηρεάσει τις χριστιανικές τοιχογραφίες που αποτελούν μέρος της κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας.

Θα είναι ανοιχτή η Αγία Σοφία στους επισκέπτες;

Ναί. Ο χώρος προσευχής και ο χώρος επίσκεψης θα διαιρεθούν, όπως και με όλους τους άλλους σημαντικούς θρησκευτικούς χώρους στην Κωνσταντινούπολη που διασφαλίζουν την ακεραιότητα του κτηρίου.

Θα είναι ανοιχτό σε όλους τους επισκέπτες, ανεξαρτήτως θρησκείας, όπως συμβαίνει και στα υπόλοιπα τζαμιά της Τουρκίας.

Θα πληρώσουν οι άνθρωποι για να μπουν μέσα;

Ως μουσείο, υπήρχε τέλος εισόδου. Τώρα, ως τόπος λατρείας, όπως και με πολλούς άλλους τόπους λατρείας στην Τουρκία, δεν θα υπάρχει πλέον χρέωση.

Ο Ιμπραήμ Καλίν, ο προεδρικός εκπρόσωπος της Τουρκίας που μίλησε στο πρακτορείο Anadolu, δήλωσε: «Το άνοιγμα της Αγίας Σοφίας για λατρεία δεν εμποδίζει τους τοπικούς ή ξένους τουρίστες να επισκεφθούν τον ιστότοπο», προσθέτοντας πως «όλα τα μεγάλα τζαμιά μας, όπως το Μπλε Τζαμί, όσο και το Τζαμί Φατίχ και το Σουλεμανιγέ, είναι ανοιχτοί τόσο στους επισκέπτες όσο και στους πιστούς».