Η Ιερά Μονή Γηροκομείου είναι μία από τις αρχαιότερες Μονές τηςΕλλάδος. Ιδρύθηκε γύρω στον 10ο αιώνα, τότε δηλαδή που εμφανίστηκε ο Μοναχισμός στην κυρίως Ελλάδα. Η ονομασία της οφείλεται στο ότι στον χώρο που ιδρύθηκε η  Μονή, προϋπήρχε γηροκομείο που διέθετε και Ναό, ή κατ’ άλλους στο ότι όταν οι   Μοναχοί   ίδρυσαν   το   Μοναστήρι,  έκτισαν  ταυτόχρονα και συντηρούσαν Γηροκομείο, πράγμα άλλωστε  όχι  άγνωστο για  τα Μοναστήρια της Βυζαντινής εποχής.

Μία  όμως παλιά παράδοση, πουδέχεται και ο ιστορικός Θωμόπουλος, συνδέει την ίδρυση και το όνοματης Μονής με τον Αγιο Αρτέμιο, τη μεταφορά του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Ανδρέου στην Κωνσταντινούπολη και το υδραγωγείο της πόλεως.

Στον τόπο που είναι κτισμένη η Ι. Μονή κατά την προχριστιανική εποχή υπήρχε ειδωλολατρικός ναός πιθανώς της θεάς Αρτέμιδος. Στον τοίχο της βόρειας πτέρυγος της Μονής (έξω από τα κελλιά των μοναχών) υπάρχει εντοιχισμένο   τμήμα   από   κιονόκρανο   ιωνικού   ρυθμού   τουπροχριστιανικού ναού.Το 1204, έτος κατά το οποίο καταλήφθηκε η Πάτρα από τους Φράγκους, βρισκόταν   σε   μεγάλη   ακμή,   γι’   αυτό   και   τα   διάφορα   ιεροπολεμικάτάγματα   της   Δύσεως   διαπληκτίσθηκαν   για   την   κατάληψή   της.   

Οι Πατέρες της Ι. Μονής εξηναγκάσθησαν υπό των κατακτητών Φράγκωννα επιλέξουν μεταξύ της υπακοής στον Πάπα της Ρώμης και της εξορίας.Προτίμησαν αξιεπαίνως το δεύτερο.Η Μονή υπήρξε για ένα χρονικό διάστημα και Βασιλική. Υπήγετο στονΒασιλέα Δεσπότη του Δεσποτάτου του Μυστρά Παλαιολόγον.Η Μονή πυρπολήθηκε από τους Τουρκαλβανούς τη Μ. Παρασκευή του1770 (13 Απριλίου) κατά τα Ορλωφικά και την Κυριακή των Βαΐων του1821 (3 Απριλίου).

Στην περίοδο της Εθνεγερσίας έγινε θέατρο πολλώνμαχών. Κρίσιμη για την έκβαση του Αγώνα του  ’21 ήταν η μάχη πουκερδήθηκε στην περιοχή της Μονής, την 9η Μαρτίου 1822 από τον Θ. Κολοκοτρώνη,   που   δίκαια   αποδόθηκε   σε   θαύμα   της   Παναγίας   τηςΓηροκομήτισσας.Η Μονή υπήρξε για πολύ καιρό Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή.Το 1943 οι Μοναχοί εκδιώχθηκαν από τη Μονή και έφυγαν εξόριστοι γιαέναν χρόνο στο Παλιομονάστηρο, (Μονή Μπάλα) όπου μετέφεραν μεσυγκίνηση την Ιερά Εικόνα της Γηροκομήτισσας και τα Ιερά Λείψανατων Αγίων.

Το πρώτο Καθολικό της Μονής (ο Ναός) ήταν βυζαντινού ρυθμού μετρούλο και κίονες. Το 1806 κατέπεσε από σεισμό. Μαρμάρινο ανάγλυφομε σταυρούς κ.λ.π. που βρίσκεται εντειχισμένο παρά την κλίμακα της Ι.Μονής, είναι έργο του 9ου  ή του 10ου  αιώνα.

Ο σημερινός Ναός και τα κελλιά  κτίσθηκαν  από  το 1833  ως  το  1836.  Το  θαυμάσιο  μαρμάρινο τέμπλο κατασκευάσθηκε το 1852 από Τήνιο γλύπτη. Στον   Ναό   φυλάσσεται   ο   πάνσεπτος   θησαυρός   της   Μονής,   η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Γηροκομητίσσης, σε επιβλητικό μαρμάρινο θρόνο, καθώς και η αξιόλογης τέχνης εικόνα της Παναγίας,που φέρει την επιγραφή “Μήτηρ Θεού, η Αληθινή” (η μόνη διασωζόμενηεικόνα   με   την   ονομασία   αυτή),   η   οποία   είναι   έργο   του   14ου  αιώνα, καθαρίσθηκε   δε   και   συντηρήθηκε   επιμελώς   από   το   Χριστιανικό   καιΒυζαντινό Μουσείο Αθηνών το 1988-1989.Η ανατολική μάνδρα της Μονής ανεγέρθη το 1958.

Η   Ι.   Μονή   από   τη   φθορά   του   χρόνου   και   κυρίως   λόγω   του καταστρεπτικού   σεισμού   του   έτους   1993   υπέστη   μεγάλες   ζημιές. Ανακαινίστηκε κατά τα έτη 1995 - 1999.

Η   Ιερά   Μονή   Γηροκομείου   πανηγυρίζει   τον   Δεκαπενταύγουστο, δευτερευόντως δε την Τρίτη του Πάσχα και την 23ην Αυγούστου.