Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Έξαρχος Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου κ. Αθηναγόρας, του Οικουμενικού Πατριαρχείου και πρόεδρος της Ορθόδοξης Επισκοπικής Συνέλευσης Μπενελούξ, αναγορεύτηκε διδάκτωρ Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Radboud της Νιμέγης στην Ολλανδία, στις 11 Μαΐου 2026, έπειτα από τη δημόσια υποστήριξη της διδακτορικής του διατριβής με θέμα: «Η Ορθόδοξη ενορία της Αγίας Αικατερίνης του Άμστερνταμ (1752-1886)».
Η έρευνα του Μητροπολίτη Αθηναγόρα επικεντρώνεται στην ίδρυση, την ανάπτυξη και τη σημασία μιας ορθόδοξης ενορίας στο Άμστερνταμ του 18ου αιώνα, η οποία δημιουργήθηκε από Έλληνες εμπόρους που είχαν εγκατασταθεί στη μεγάλη εμπορική πόλη της Ολλανδίας. Η κοινότητα αυτή παρέμενε μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, παρά τη σημαντική παρουσία και δράση της.
Σε μια εποχή κατά την οποία η ορθόδοξη παρουσία στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη ήταν εξαιρετικά περιορισμένη — καθώς υπήρχαν λιγότερες από δέκα ορθόδοξες ενορίες σε ολόκληρη την περιοχή — η ενορία της Αγίας Αικατερίνης αποτέλεσε σημαντικό κέντρο θρησκευτικής ζωής και κοινωνικής συνοχής για τους ορθόδοξους μετανάστες. Πολύ σύντομα, μάλιστα, στην κοινότητα εντάχθηκαν και Ρώσοι πιστοί.
Η διατριβή εξετάζει καίρια ζητήματα γύρω από τη ζωή της ελληνικής μεταναστευτικής κοινότητας: γιατί οι Έλληνες της εποχής θεωρούσαν τόσο σημαντική τη δημιουργία δικού τους χώρου λατρείας, πώς λειτουργούσε η κοινότητα μέσα σε ένα κατά κύριο λόγο μη ορθόδοξο περιβάλλον και ποιος ήταν ο ρόλος της θρησκευτικής ταυτότητας στην καθημερινότητά τους.
Μέσα από την έρευνα, ανασυντίθεται για πρώτη φορά με πληρότητα η ιστορία της ενορίας, εντάσσοντάς την παράλληλα στο ευρύτερο πλαίσιο των μεταναστευτικών ρευμάτων, των διεθνών εμπορικών δικτύων και των σχέσεων ανάμεσα στην Ανατολική και τη Δυτική χριστιανική παράδοση κατά τον 18ο αιώνα. Η μελέτη φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οι μεταναστευτικές κοινότητες διατήρησαν και διαμόρφωσαν την πίστη και την ταυτότητά τους μέσα σε ένα νέο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια των ερευνών του, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας αξιοποίησε σπάνιες και σε ορισμένες περιπτώσεις αδημοσίευτες πρωτογενείς πηγές που εντόπισε σε διάφορα αρχεία. Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα περιλαμβάνεται μια ολλανδική μετάφραση της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, η οποία χρονολογείται από το 1760.
Επιβλέποντες της διδακτορικής διατριβής ήταν ο καθηγητής Δρ. Peter Nissen, ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον Φεβρουάριο του 2026, και η καθηγήτρια Δρ. Heleen Murre-van den Berg, αμφότεροι από το Πανεπιστήμιο Radboud της Νιμέγης.
Ο τίτλος της διατριβής και η επιτυχής ολοκλήρωση της ακαδημαϊκής αυτής πορείας αποτελούν σημαντική διάκριση τόσο για τον ίδιο τον Μητροπολίτη Αθηναγόρα όσο και για την ορθόδοξη θεολογική έρευνα στην Ευρώπη.
