Στην πανέμορφη Κασσιόπη της βόρειας Κέρκυρας, εκεί όπου το γαλάζιο του Ιονίου συναντά την ιστορία και την πίστη, φυλάσσεται ένας από τους πολυτιμότερους θησαυρούς της Ορθοδοξίας: η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Κασσωπίτρας. Η ιερή αυτή εικόνα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με θαύματα, δοκιμασίες και συγκλονιστικές μαρτυρίες που διασώζονται μέχρι σήμερα στη μνήμη της Εκκλησίας και του λαού της Κέρκυρας.
Κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου η Κασσιόπη ζει με ιδιαίτερη κατάνυξη και λαμπρότητα την εορτή της Παναγίας Κασσωπίτρας, σε ανάμνηση του μεγάλου θαύματος που επιτέλεσε η Υπεραγία Θεοτόκος το έτος 1530.
Το θαύμα του Στέφανου
Λίγες ημέρες πριν από την 8η Μαΐου του 1530, ένας νεαρός, ονόματι Στέφανος, κατηγορήθηκε άδικα από τις ενετικές αρχές ότι έκλεψε αλεύρι. Παρά τις διαμαρτυρίες του, καταδικάστηκε σε μία από τις σκληρότερες ποινές της εποχής: την τύφλωση. Η ποινή εκτελέστηκε δημόσια και ο νεαρός, γεμάτος πόνο και ντροπή, εγκατέλειψε την πόλη μαζί με τη μητέρα του.
Μέσα στην απόγνωσή τους έφτασαν στην Κασσιόπη και κατέφυγαν στον Ιερό Ναό της Παναγίας Κασσωπίτρας. Ο ιερέας τούς επέτρεψε να περάσουν τη νύχτα μέσα στον ναό.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο Στέφανος αισθάνθηκε ένα απαλό άγγιγμα στα μάτια του. Όταν τα άνοιξε, αντίκρισε ξανά το φως. Είδε το καντήλι να καίει μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και δίπλα της μία φωτεινή γυναικεία μορφή.
Το πρωί, η μητέρα του αντίκρισε συγκλονισμένη τον γιο της να βλέπει ξανά. Σύμφωνα με την παράδοση, ακόμη και το χρώμα των ματιών του είχε αλλάξει, καθώς τα καστανά μάτια του έγιναν πράσινα.
Το θαύμα καταγράφηκε από τον Κερκυραίο λόγιο Νίκανδρο Νούκιο, ο οποίος υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας της δημόσιας τιμωρίας του νέου. Στο έργο του «Ταξίδι στην Εσπερία» γράφει χαρακτηριστικά:
«Αυτόν τον άνθρωπο τον είδα με τα ίδια μου τα μάτια να του βγάζουν τα μάτια και ύστερα να τα έχει σώα και υγιή και να περπατεί στην πόλη λέγοντας ότι η ίασή του είναι έργο της Θεομήτορος».
Οι Ενετοί αρχικά αρνήθηκαν να αποδεχθούν το θαύμα, καθώς αυτό αποδείκνυε ότι είχαν καταδικάσει άδικα έναν αθώο άνθρωπο. Ύστερα όμως από έρευνες και μαρτυρίες αναγκάστηκαν να το αναγνωρίσουν επίσημα, αποζημίωσαν τον Στέφανο και φρόντισαν τον ναό της Παναγίας.
Από τότε το θαύμα της Παναγίας Κασσωπίτρας τιμάται πανηγυρικά κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου.
Η εικόνα που έμεινε άθικτη μέσα στην καταστροφή
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1537, η Κέρκυρα γνώρισε νέα μεγάλη δοκιμασία, όταν οι Οθωμανοί επιτέθηκαν στο νησί. Η Κασσιόπη λεηλατήθηκε και η βυζαντινή εκκλησία καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά.
Ωστόσο, μέσα στα ερείπια συνέβη ακόμη ένα γεγονός που οι κάτοικοι θεώρησαν θαυμαστό.
Ο Γάλλος βαρόνος Blanchard, σύμμαχος τότε των Οθωμανών, κατέγραψε στο ημερολόγιό του ότι ανάμεσα στη γενική καταστροφή στεκόταν ανέπαφη η εικόνα της Παναγίας, στολισμένη με τα ασημένια τάματά της.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες της εποχής, ένας Τούρκος στρατιώτης επιχείρησε να αφαιρέσει τα αφιερώματα της εικόνας και τυφλώθηκε αμέσως. Το γεγονός προκάλεσε φόβο και κανείς δεν τόλμησε να την αγγίξει ξανά.
Η επιστροφή της Παναγίας στην Κασσιόπη
Μετά την καταστροφή της περιοχής, οι ενετικές αρχές μετέφεραν τη θαυματουργή εικόνα στην πόλη της Κέρκυρας για ασφάλεια. Παρότι ο ναός της Κασσιόπης ανακαινίστηκε το 1570, η εικόνα δεν επέστρεψε τότε στον τόπο της.
Οι κάτοικοι, όμως, δεν έπαψαν ποτέ να τιμούν την Παναγία Κασσωπίτρα και να εορτάζουν το θαύμα του Στεφάνου.
Το 1797 οι Γάλλοι επέστρεψαν την εικόνα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ το 1967 η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου επέστρεψε πανηγυρικά στην Κασσιόπη, με τιμές αρχηγού κράτους και βαθιά συγκίνηση του λαού της Κέρκυρας.
Μέχρι σήμερα η Παναγία Κασσωπίτρα παραμένει σημείο αναφοράς για τους πιστούς του νησιού και για χιλιάδες προσκυνητές που καταφεύγουν στη χάρη της ζητώντας παρηγοριά, θεραπεία και προστασία.
