Με βαθιά θεολογική κατάνυξη και ακαδημαϊκή πληρότητα ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 2ου Συνεδρίου του Διεθνούς Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Φονταμενταλισμού, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 2 και 3 Ιουλίου 2026, στην Ορθόδοξο Ακαδημία Κρήτης, στο Κολυμπάρι Χανίων. Το θέμα του Συνεδρίου, το οποίο υλοποιήθηκε με την υποστήριξη της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως, της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης ήταν «Φονταμενταλισμός και Προστασία των Θρησκευτικών Μνημείων και Τόπων». ( ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ )
Στον χαιρετισμό του, ο οικείος Μητροπολίτης Κισσάμου και Σελίνου κ. Αμφιλόχιος έκανε χαρακτηριστική αναφορά στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό, υπογραμμίζοντας ότι αυτός «αποτελεί πνευματική παραμόρφωση και άρνηση του ευαγγελικού ήθους, καθώς στερεί από τον άνθρωπο την ελευθερία και την αποδοχή της ετερότητας. Αντιθέτως, η Ορθόδοξη Παράδοση αντιτάσσει το ήθος της Πεντηκοστής, τον σεβασμό στο πρόσωπο και την αγάπη, υπενθυμίζοντας ότι η αλήθεια του Χριστού δεν επιβάλλεται με τη βία, αλλά μαρτυρείται ως γεγονός κοινωνίας και ελευθερίας». (ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΔΩ)
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Άνθιμος, ο οποίος χαρακτήρισε το Παρατηρητήριο ως ένα «τόλμημα» της τοπικής Εκκλησίας. Υπογράμμισε ότι ο φορέας δεν λειτουργεί ως «Ιερά Εξέταση», αλλά ως εργαλείο πνευματικής εγρήγορσης, όπου οι σύγχρονοι Ορθόδοξοι καλούνται να παρατηρούν, να στοχάζονται και να προβληματίζονται πάνω σε γεγονότα και νοοτροπίες, αντί να καταδικάζουν, μάλιστα, όχι λίγες φορές, με φανατισμό. «Αν ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός αφεθεί αναπάντητος, θα απονευρώσει τη ρωμαλεότητα της πίστεώς μας», τόνισε ο Σεβασμιώτατος, προσθέτοντας ότι η Εκκλησία οφείλει να απορρίψει τον ιδεολογικό εγκλωβισμό και να προτείνει το ευαγγελικό μήνυμα ως «σάλπισμα ενότητας» για ειρηνική συνύπαρξη.
Κεντρικό σημείο της ομιλίας του Σεβασμιωτάτου αποτέλεσε η συγκινητική αναφορά στον εμπνευστή και ιδρυτικό μέλος του Παρατηρητηρίου, αείμνηστο Καθηγητή Χρυσόστομο Σταμούλη. Ο Μητροπολίτης περιέγραψε τον Χρυσόστομο Σταμούλη ως έναν άνθρωπο που πίστευε βαθιά στη δυναμική της ορθόδοξης θεολογίας, την οποία εξέφραζε πάντα με τεκμηρίωση, χαρά και αισιοδοξία, ακόμα και απέναντι σε κακοπροαίρετη κριτική. «Ήξερε να διαλέγεται και κυρίως να σέβεται όσους διαφωνούσαν μαζί του», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Άνθιμος, επισημαίνοντας πως η εκκλησιαστική ιστορία θα αναδείξει μελλοντικά το έργο και το ήθος του, τα οποία ενδεχομένως να χαρακτηρίσουν την εποχή μας. Ο Σεβασμιώτατος κ. Άνθιμος, αναφερόμενος στη συστηματική βεβήλωση ιερών συμβόλων παγκοσμίως, τόνισε ότι ο στόχος του Παρατηρητηρίου είναι να προσφέρει στους πιστούς μια ώριμη στάση: «Δεν μας είναι ευχάριστο να φωνασκούμε στους δρόμους, αλλά ούτε και να αποδεχόμαστε παθητικά την καταπάτηση των ιερών μας συμβόλων». (ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΔΩ)
Χαιρετισμό, επίσης, απηύθυνε ο κ. Γιώργος Καλαντζής, Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, τονίζοντας την ιδιαίτερη σημασία που προσδίδει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, στην κατανόηση του ειρηνικού και μετριοπαθούς προσανατολισμού που έχουν, και πρέπει να έχουν, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις στην πατρίδα μας, αλλά, και γενικότερα στον κόσμο.
Στο πλαίσιο των εργασιών, ο Γενικός Διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, Δρ Κωνσταντίνος Ζορμπάς, στην κεντρική του εισήγηση, υπογράμμισε την αναγκαιότητα κάλυψης του «ελλείμματος γνώσης» της σύγχρονης κοινωνίας σχετικά με τα χριστιανικά μνημεία. Τόνισε ότι τα μνημεία αυτά, πέρα από τη θρησκευτική τους ταυτότητα, αποτελούν πεδία διαλόγου για την κοινωνική δικαιοσύνη και την ενσυναίσθηση, ενώ έθεσε ως στόχο τη διάσωση και ανάδειξη των ιερών «μνημότοπων».
Το Συνέδριο, πραγματοποιήθηκε υπό τον συντονισμό του νέου Διευθυντή του Παρατηρητηρίου, Καθηγητή κ. Πέτρου Παναγιωτόπουλου, ο οποίος τόνισε τη δέσμευση για τη συνέχιση του οράματος του αειμνήστου Χρυσόστομου Σταμούλη, υπογραμμίζοντας ότι τα θρησκευτικά μνημεία οφείλουν να αποτελούν γέφυρες συνάντησης και συμφιλίωσης, αντί για πεδία διαιρέσεων. Το Παρατηρητήριο στοχεύει στον σχεδιασμό δράσεων που θα προάγουν την καταλλαγή και θα αναδεικνύουν το παρελθόν ως διδάσκαλο ειρηνικής συνύπαρξης στις σύγχρονες κοινωνίες της αστάθειας και της αβεβαιότητας.
Το απόγευμα της 3ης Ιουλίου 2026, μέσα σε κλίμα ικανοποίησης ολοκληρώθηκε το 2ο συνέδριο του «Παρατηρητηρίου», κατά τη διάρκεια του οποίου επιχειρήθηκε και κατατέθηκε η εμπειρία της Ορθοδόξου Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο, αναδεικνύοντας τις χριστιανικές αξίες ως πυλώνες για την οικοδόμηση μιας «παγκόσμιας συμμαχίας συνείδησης».
