Τήν Τετάρτην, 6ην/19ην Αὐγούστου 2026, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ ἑορτή τῆς θείας Μεταμορφώσεως εἰς τό Ὄρος Θαβώρ, ἐπί τοῦ ὁποίου αὕτη ἔλαβε χώραν.
Κατά τήν ἑορτήν ταύτην ἡ Ἐκκλησία ὅλη, ἰδίᾳ ἡ τῶν Ἱεροσολύμων, ἀναμιμνῄσκεται ὅτι ὀλίγον χρόνον πρό τοῦ πάθους Αὐτοῦ, συμφώνως πρός τάς Εὐαγγελικάς διηγήσεις (Ματθ. 17,1-9, Μάρκ 9,2-9, Λουκ. 9,28-36) καί τάς Πατερικάς ἐξηγήσεις, ὁ Κύριος παρέλαβε τρεῖς ἀπό τούς μαθητάς Του, τούς «προκρίτους» καί ἀνέβη εἰς Ὄρος ὑψηλόν κατ’ ἰδίαν καί ἐκεῖ ἐνώπιον αὐτῶν μετεμορφώθη, ὑποκρύψας ὀλίγον τήν ἀνθρωπίνην φύσιν Αὐτοῦ καί ἀποκαλύψας τήν θείαν, «ὅσον ἠδύναντο» νά ἴδουν καί νά κατανοήσουν οἱ μαθηταί, ἤτοι τό πρόσωπον Αὐτοῦ ἔλαμψε λαμπρότερον τοῦ ἡλίου καί τά ἱμάτια Αὐτοῦ ἐγένοντο λευκά ὡς τό φῶς καί νεφέλη φωτεινή ἐπεσκίασεν αὐτούς καί ἀπό τῆς νεφέλης ἠκούσθη ἡ φωνή τοῦ Πατρός λέγοντος: «οὗτός ἐστι ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηὐδόκησα, αὐτοῦ ἀκούετε», (Ματθ. 17,5) καί ἐνεφανίσθησαν μετ’ Αὐτοῦ ὁ Μωϋσῆς καί ὁ Ἠλίας, συλλαλοῦντες καί προλέγοντες τήν ἔξοδον, ἤτοι τό πάθος Αὐτοῦ, τό ὁποῖον ἐπρόκειτο νά συμβῇ εἰς Ἱερουσαλήμ.Ἔκθαμβοι κατέπεσον ἐπί γῆς οἱ μαθηταί καί ὁ Πέτρος προέτεινεν εἰς τόν Κύριον νά κατασκευάσουν τρεῖς σκηνάς, μίαν Μωσῇ καί μίαν Ἠλίᾳ καί νά μείνουν ἐκεῖ λέγων: «Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωσεῖ μίαν καὶ μίαν ᾿Ηλίᾳ», (Ματθ. 17,4). Ὁ Κύριος παρέλαβεν αὐτούς καί κατῆλθον ἀπό τοῦ ὄρους καί εἶπεν νά μήν ἀναφέρουν εἰς οὐδένα τό ὅραμα τοῦτο. Ὁ Κύριος ἐφανέρωσεν εἰς τούς μαθητάς τό ὅραμα τοῦτο, θέλων νά έπιδείξῃ εἰς αὐτούς τό πρωτόκτιστον κάλλος, τό ὁποῖον εἶχεν ὁ ἄνθρωπος πρό τῆς πτώσεως καί τό ὁποῖον δύναται νά ἀποκτήσῃ πάλιν ἐν Αὐτῷ.
Διὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐτελέσθη Ἑσπερινός ἀφ’ ἑσπέρας ὑπό τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἄκκρης – Πτολεμαΐδος κ. Μακαρίου καί ὁλονύκτιος θεία Λειτουργία ἐπὶ ηὐτρεπισμένης σκηνῆς – Ἁγίας Τραπέζης, τῆς ὁποίας προεξῆρξεν ὁ Μακαριώτατος Πατήρ ἡμῶν καί Πατριάρχης Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συλλειτουργούντων Αὐτῷ καί πάλιν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἄκκρης-Πτολεμαΐδος κ. Μακαρίου καὶ τοῦ Γέροντος Ἀρχιγραμματέως Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Ἀριστάρχου καὶ μετεχόντων τοῦ Γραμματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου Ἀρχιμανδρίτου π. Χριστοδούλου, Ἱερέων τῆς περιοχῆς τῆς Γαλιλαίας καί παρεπιδημούντων Ἱερέων ἄλλων Ὀρθοδόξων χωρῶν, τοῦ Ἀρχιδιακόνου π. Μάρκου καί τοῦ Ἱεροδιακόνου π. Προδρόμου, συμπροσευχομένων ἐντοπίων πιστῶν καὶ προσκυνητῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπέτρεψαν αἱ Ἰσραηλιναὶ Ἀρχαὶ νὰ ἀνέλθωσιν, ψαλλούσης τῆς Βυζαντινῆς χορῳδίας τῆς Ἄκκρης, παρουσίᾳ τῆς Πρέσβεως τῆς Ἑλλάδος κ. Μάγιας Σολωμοῦ μετά προσωπικοῦ τῆς Πρεσβείας καί ἐκπροσώπων Πρεσβειῶν ἄλλων Ὀρθοδόξων κρατῶν.
Εἰς τούς πιστούς τούτους ἐκήρυξε τόν θεῖον λόγον ὁ Μακαριώτατος, ἔχοντα ὡς ἕπεται:
«Καί μεθ’ ἡμέρας ἕξ παραλαμβάνει ὁ ᾿Ιησοῦς τὸν Πέτρον καὶ ᾿Ιάκωβον καὶ ᾿Ιωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς», (Ματθ. 17, 1-2).
Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί καί προσκυνηταί,
Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ἡμᾶς ἀπό τῶν περάτων τῆς γῆς ἐν τῷ ὑψηλῷ τούτῳ Ὄρει Θαβώρ, ἔνθα ὁ Ἰησοῦς «ἀνέβη προσεύξασθαι» (Λουκ. 9,28), ἵνα ἑορτάσωμεν τό μέγα τοῦτο γεγονός τῆς θείας Μεταμορφώσεως Αὐτοῦ, τῆς γενομένης ἔμπροσθεν τῶν Ἀποστόλων Πέτρου , Ἰωάννου καί Ἰακώβου, ἀλλά καί τῆς τῶν Προφητῶν Μωϋσέως καί Ἠλία παρουσίας.
«Καί ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτόν [τόν Ἰησοῦν] τό εἶδος τοῦ προσώπου Αὐτου ἕτερον καί ὁ ἱματισμός αὐτοῦ λευκός ἐξαστράπτων», (Λουκ. 9,29), γράφει ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς, ἀναφερόμενος εἰς τήν Μεταμόρφωσιν τοῦ Χριστοῦ. Οὗτος μετεμορφώθη καθ’ ὅν χρόνον προσηύχετο. Ὅταν δηλαδή ὁ Χριστός ἐταπείνωσεν Ἑαυτόν καταφυγών εἰς τήν προσευχήν, τότε καί ἐδοξάσθη μεταμορφωθείς. Διό καί ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγει: «Δεικνύς [ὁ Ἰησοῦς] ὅτι χθαμαλός [= τιποτένιος] νοῦς οὐκ ἄν γενοιτο πρός θεωρίαν ἐπιτήδειος, ἀλλ’ ὁ τῶν γηΐνων κατεπαρθείς καί ὑπεράνω πάντων τῶν κατά σῶμα γενόμενος καί ἔξω φροντίδων βιοτικῶν κατ’ ἰδίαν ἐν ἡσυχίᾳ καταστάς καί τῆς τῶν παθῶν ὑψηλότερος καταδυναστείας χρηματίσας [γενόμενος].
Κατά τούς θεοφόρους καί ἐγκρίτους Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ Ὄρει Θαβώρ Μεταμόρφωσις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀφοροῦσε εἰς δύο τινά, ἀφ’ ἑνός μέν ἵνα προετοιμάσῃ τούς μαθητάς Του διά τό ἐπικείμενον σταυρικόν πάθος καί τήν τριήμερον Ἀνάστασιν Αὐτοῦ, ὡς λέγει ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων: «Μωσῆς ἦν ἐν ὀπῇ τῆς πέτρας» (Ἔξοδος 33,22) καί Ἠλίας ἐν ὀπῇ τότε τῆς πέτρας (Πρβλ. Γ’ Βασ. 19,13), ἐκεῖνοι [Μωσῆς καί Ἠλίας] μεταμορφουμένου συμπαρόντες ἐν Ὄρει Θαβώρ ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς τήν ἔξοδον, ἥν ἔμελλεν πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ. Ἀφ’ ἑτέρου δέ ἵνα δείξῃ ἐμφανῶς εἰς τούς συμπαρόντας Αὐτοῦ Ἀποστόλους καί προφήτας τήν μέλλουσαν Αὐτοῦ παρουσίαν, τοὐτέστιν τήν Δευτέραν τοιαύτην, ὡς λέγει καί ὁ ὑμνῳδός: «Ἵνα σου δείξῃς ἐμφανῶς, τὴν ἀπόρρητον δευτέραν κατάβασιν, ὅπως ὁ Ὑψιστος Θεός, ὀφθήσῃ ἑστὼς ἐν μέσῳ θεῶν, τοῖς Ἀποστόλοις ἐν Θαβώρ, Μωσεῖ σὺν Ἠλίᾳ τε, ἀρρήτως ἔλαμψας· διὸ πάντες σε Χριστὲ μεγαλύνομεν».
Σχολιάζων τόν λόγον τοῦτον τοῦ ὑμνῳδοῦ ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἐπικαλεῖται τόν ἅγιον Διονύσιον τόν Ἀρεοπαγίτην, ὁ ὁποῖος τύπον καί προοίμιον τίθεται τήν Μεταμόρφωσιν τῆς μελλούσης μακαριότητος λέγων: «Τότε δέ ὅταν ἄφθαρτοι καί ἀθάνατοι γενώμεθα καί τῆς χριστοειδοῦς τῆς ὁμοιότητος τοῦ Χριστοῦ καί μακαριωτάτης ἐφικώμεθα λήξεως πάντοτε σύν Κυρίῳ ἐσόμεθα, ὡς λέγει ὁ θεῖος Παῦλος (Α΄ Θεσ. 4,17), τῆς μέν ὁρατῆς Θεοφανείας ἐν πανάγνοις θεωρίαις ἀποπληρούμενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαρυγαῖς περιαυγαζούσης ὡς τούς Μαθητάς ἐν ἐκείνῃ τῇ θειοτάτῃ Μεταμορφώσει» (Κεφάλαιον Α’: Περί θείων Ὀνομάτων).
Κατά δέ τόν ἅγιον Γρηγόριον τόν Παλαμᾶν, τῆς δόξης, τῆς φανερωθείσης εἰς τούς μαθητάς τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ ὄρει Θαβώρ, μετέχουν ὄχι μόνον οἱ ἄγγελοι, ἀλλά καί οἱ μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἅγιοι. Ἀλλά ὁ μέν Πατήρ καί ὁ Υἱός μετά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἔχουν αὐτήν τήν δόξαν καί βασιλείαν φυσικῶς, οἱ δέ ἅγιοι Ἄγγελοι καί ἄνθρωποι τήν ἀποκτοῦν κατά χάριν, δεχόμενοι ἀπό ἐκεῖ τήν ἔλλαμψιν. Καί ὁ Μωϋσῆς δέ καί ὁ Ἠλίας, ἐμφανισθέντες μαζί Του σ’ αὐτήν τήν δόξαν, τοῦτο ἀκριβῶς μᾶς φανέρωσαν. [Οὐχ οἱ ἄγγελοι δή μόνον ἀλλά καί οἱ ἐν ἀνθρώποις ἅγιοι ταύτης μετέχουσι τῆς δόξης καί τῆς βασιλείας ἀλλ’ ὁ μέν Πατήρ καί ὁ Υἱός μετά τοῦ θείου Πνεύματος φύσει τήν δόξαν ταύτην καί τήν βασιλείαν ἔχουσιν, οἱ δέ ἅγιοι ἄγγελοί τε καί ἄνθρωποι χάριτι ταύτην εὐμοιροῦσιν, ἐκεῖθεν δεχόμενοι τήν ἔλλαμψιν].
«Ἰδού νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε·…», λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ματθαῖος (Ματθ. 17,5). Ἑρμηνεύων τόν λόγον τοῦτον ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει διερωτώμενος: «… Ἀλλά τίς αὐτή ἡ νεφέλη καί πῶς, φωτεινή οὖσα, ἐπεσκίασεν αὐτούς; Μή αὐτή τό ἀπρόσιτόν ἐστι φῶς, ἐν ᾧ ὁ Θεός κατοικεῖ, καί ὡς φῶς ἀναβάλλεται ὡς ἱμάτιον;… φησί… «ἔθετο σκότος ἀποκρυφήν αὐτοῦ, κύκλῳ ἡ σκηνή αὐτοῦ», (Ψαλ. 17,12) καίτοι, καθ’ ὅ φησιν ὁ ἀπόστολος, «μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον» (Α΄ Τιμ. 6,16), ὥστε τό αὐτό καί φῶς ἐστιν ἐν ταυτοῖ καί σκότος, δι’ ὑπερέχουσαν φανότητα ἐπισκιάζον. [Καί ἁπλούστερον· ἀλλά ποία εἶναι αὕτη ἡ νεφέλη καί πῶς, ἐν ᾧ ἦταν φωτεινή τούς ἐπεσκίασε; Μήπως εἶναι τό ἀπρόσιτον φῶς, εἰς τό ὁποῖον κατοικεῖ ὁ Θεός, τό φῶς πού ἐνδύεται σάν ἱμάτιον; Διότι λέγει… «κατέστησε τό σκότος περικάλυμμά του, σάν σκηνή κυκλική» (Ψαλμ. 17,13). Καί ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος, «εἶναι ὁ μόνος πού ἔχει ἀθανασία, πού κατοικεῖ εἰς ἀπρόσιτον φῶς», (Α΄ Τιμ. 6,16)· ὥστε ἐδῶ τό ἴδιο πρᾶγμα εἶναι φῶς καί σκότος πού ἀπό ὑπερβολική λαμπρότητα ἐπισκιάζει.
Ἀξιοσημέιωτος ἡ ἐπισήμανσις τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὅτι ἡ «νεφέλη σαφῶς τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τήν ἐπισκιάσασαν, ἐν τῷ Θαβωρίῳ παρεδήλου ἐμφανέστατα». «Περιχυθέντες δέ φωτί τῆς ἀπροσίτου δόξης, Θαβώρ ἐν ὄρει οἱ Ἀπόστολοι Χριστέ ἀνεβόησαν· ὁ τῶν Πατέρων Θεός εὐλογητός εἶ», λέγει ὑμνολογικῶς ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ μελῳδός.
Διά δέ τοῦ «φωτός τῆς ἀπροσίτου δόξης», ὁ Χριστός ἐνέφηνε /κατέδειξε τήν εὐπρέπειαν τοῦ ἀρχετύπου κάλλους καί ταύτην οὐχ ὁλόκληρον· τό μέν πληροφορῶν αὐτούς [τούς Ἀποστόλους], τό δέ καί φειδόμενος, μήπως σύν τῇ ὁράσει καί τό ζῆν ἀπολέσωσιν· ἀλλ’ ὡς ἠδύναντο χωρεῖν, τούς σωματικούς ὀφθαλμούς περιφέροντες· ἀναφωνεῖ καί πάλιν ὁ ὑμνῳδός.
Μέ ἄλλα λόγια, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὁ Χριστός ὑπέδειξεν εἰς τό πλάσμα Αὐτοῦ τόν Ἄνθρωπον, δηλονότι, οὐχ ὡς ἐν εἰκόνι, ἀλλ’ ὡς Αὐτός εἶναι κατ’ οὐσίαν, ὁ Θεός καί ἄνθρωπος γενόμενος. «Οὐχ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσεγένετο, ἀλλ ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀρρήτῳ λόγῳ ἡνωμένης αὐτῷ καθ’ ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος», διδάσκει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
Ἡμεῖς δέ ἀγαπητοί μου ἀδελφοι, οἱ χάριτι θείᾳ προσελθόντες καί συμμετέχοντες ἐν τῇ θείᾳ καί ἱερᾷ μυσταγωγίᾳ τῆς ἀναιμάκτου εὐχαριστηρίου θυσίας ἐν τῷ ὄρει τούτω τῷ Θαβωρίῳ, μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδύναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι».
Θεία Λειτουργία ἐγένετο ὡσαύτως καί τήν πρωΐαν εἰς τόν Ἱερόν ἀνακαινισμένον και κεκαλωπισμένον Ναόν ὑπό τοῦ πρό τινος ἀναπαυθέντος Ἡγουμένου Ἀρχιμανδρίτου Ἱλαρίωνος, ἀνακαινιστοῦ καί ἀναδιοργανωτοῦ καί τῆς Μονῆς, προεξάρχοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναζαρέτ κ. Κυριακοῦ.
Τήν μεσημβρίαν παρετέθη ὑπό τοῦ νέου Ἡγουμένου Ἀρχιμανδρίτου π. Μαρκέλλου εἰς τήν Πατριαρχικήν καί Ἀρχιερατικήν Συνοδείαν καί τούς πιστούς τράπεζα μετ’ ἰχθύων.
Ἡ θεία Μεταμόρφωσις ἑωρτάσθη ὡσαύτως α. εἰς τόν Ἱερόν Ναόν Μεταμορφώσεως εἰς Ραμάλλαν λειτουργοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Πέλλης κ. Φιλουμένου καί φιλοξενοῦντος τοῦ ἡγουμένου Ἀρχιμανδρίτου Γαλακτίωνος καί προσευχομένων πολλῶν πιστῶν τῆς πόλεως. Καί β. Εἰς τό Πάνσεπτον καί Θεομητορικόν Μνῆμα ἐν Γεθσημανῇ εἰς πολυαρχιερατικήν θείαν Λειτουργίαν, τῆς ὁποίας προεξῆρξεν ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος κ. Ἡσύχιος καί ὁ Σεβασμιώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Λύδδης κ. Δημήτριος, συλλειτουργούντων Ἁγιοταφιτῶν Ἱερομονάχων καί Ἱερέων καί μετεχόντων πολλῶν πιστῶν.
Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας
