Ήταν 11 Σεπτεμβρίου 2001! Το τρομοκρατικό χτύπημα στους δίδυμους πύργους και στο Εμπορικό Κέντρο της Νέας Υόρκης σηματοδότησε μια νέα τροπή της ιστορίας της ανθρωπότητας. 2.977 νεκροί, 25.000 τραυματίες και πέρα τα 10 δισεκατομμύρια το κόστος των ζημιών σε υποδομές και άλλες ιδιοκτησίες. Και μαζί, ο Ναός του Αγίου Νικολάου, σύμβολο και τόπος ιερός, εκεί που αγέρωχα δέσποζε δίπλα στους πύργους, μετά το χτύπημα, καταστράφηκε ολοσχερώς, ισοπεδώθηκε!
Σε αυτό το τραγικό σταυροδρόμι, ο ισοπεδωμένος Ναός του Αγίου Νικολάου πυροδότησε ένα όραμα, μια πρόκληση για την ομογένεια της Αμερικής: να ανεγείρει ένα νέο Ναό, που θα υπενθυμίζει σε κάθε προσκυνητή την ορθόδοξη μαρτυρία για την πορεία ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Η Ιερά Αρχιεπισκοπή της Αμερικής, στη δικαιοδοσία της οποίας ανήκει ο χώρος, αποφασίζει να αναθέσει την αγιογράφηση του νέου ναού του Αγίου Νικολάου σε μια Μονή του Αγίου Όρους, τη Μονή Ξενοφώντος, γνωστή, μεταξύ άλλων, και για τον ξακουστό αγιογράφο της π. Λουκά, που μονάζει σε αυτήν.
Συναντήσαμε τον π. Λουκά και ζητήσαμε να ζωντανέψει στη μνήμη του εικόνες και θύμησες από την όλη παρουσία του κατά την αγιογράφηση του ναού.
«Μεγάλη όντως η τιμή για την Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Όρους. Ως αγιογράφος της Μονής, ας μου επιτραπεί να δω το όλο θέμα από λίγο μακριά. Από την μια μεριά βλέπω την Νέα Υόρκη, με τους πανύψηλους ουρανοξύστες, το γυαλί και το ατσάλι να προσπαθούν να φτάσουν στον ουρανό. Να αδράξουν ό,τι μπορεί να προσφέρει ο κόσμος. Να εγκαθιδρύσουν ένα βασίλειο αυτού του κόσμου που θα προσφέρει απλόχερα δόξα πλούτο και ευτυχία. Αλλά, ξαφνικά, αυτό το βασίλειο θα σεισθεί και την ευημερία θα αντικαταστήσει ο φόβος. Η ανθρωπότητα ίσως κατάλαβε ότι η όλη κοσμοθεωρία που επικρατεί κάπου έχασε το νόημά της. Ο Ναός του Αγίου Νικολάου δείχνει μια άλλη θεώρηση της ζωής», σημειώνει ο π. Λουκάς.
Όταν θυμάται το χρονικό διάστημα που αγιογραφούσε το Ναό, συγκινείται. «Ήταν για εμένα στιγμές πρωτόγνωρες, άκρως ευαίσθητες, ιδιαίτερα ανθρώπινες. Γιατί, ένιωθες την παρουσία όλων εκείνων των ανθρώπων που χάθηκαν ξαφνικά. Ταυτόχρονα, όμως, συναντούσες την ελπίδα όσων, με δισταγμό στην αρχή, με περισσότερο θάρρος αργότερα, το έβλεπες στα μάτια των περαστικών, των συγγενών, διέρχονταν σχεδόν καθημερινά για να αφήσουν ένα λουλούδι στο σημείο ¨0¨ της Νέας Υόρκης».
Για όλο το χρονικό διάστημα που εργάσθηκε στην αγιογράφηση του ναού, ο π. Λουκάς, όπως διηγείται, ένιωσε να ενώνονται δύο κόσμοι, το εχθές και το σήμερα, ο φόβος που πέρασε και η ελπίδα που όλοι προσμένουν να φανεί. Και, αυτή δεν άργησε! Η ολοκλήρωση της αγιογράφησης του ναού αποτέλεσε και την αποτύπωση σε πράξη μιας νέας απαρχής, που όλοι εύχονταν να μη θυμίζει τίποτε από τα περασμένα!
«Ο κύριος προβληματισμός που εκπηγάζει από τις αγιογραφίες του αγίου Νικολάου, δεν είναι ίσως η καλλιτεχνική τους αρτιότητα που αξίζει να προσέξουμε. Άλλωστε, θα μπορούσαν άλλοι αγιογράφοι να επιτελέσουν το έργο αυτό πολύ καλύτερα, αλλά είναι ο πνευματικός τους συμβολισμός που θα επικρατήσει ως το μήνυμα που θα απορρέει από εκεί, και αυτό θα είναι και η δική μας ευχή, αυτό το έργο να μην παραμείνει απλά ένα καλλιτέχνημα αλλά ένας ¨ευαγγελισμός¨ ολοκλήρου του κόσμου. Και σε αυτόν τον ¨ευαγγελισμό¨, τον Άγιον Όρος συνέβαλε καθοριστικά», τονίζει ο π. Λουκάς.
Ρωτήσαμε τον αγιογράφο του αγίου Νικολάου για τα συναισθήματα που βίωνε όταν καθημερινά βρισκόταν και περπατούσε στον τόπο της τραγωδίας. Σκέφτεσαι, σκύβει το κεφάλι και δακρύζει, αναλογιζόμενος τον ανθρώπινο πόνο, από τον οποίο καθένας διακατέχεται στο χώρο αυτό.
«Το σημείο είναι φορτισμένο με ξεχωριστή δυναμική. Από την μια μεριά, εδώ συναντώνται όλες οι εγκόσμιες επιδιώξεις πλουτισμού, ισχύος και κυριαρχίας και από την άλλη ο συνωστισμός όλων των φυλών και γλωσσών που προσπαθούν να βρουν μια θέση, να σταθεροποιηθούν στην κοινωνική ζωή», συμπληρώνει ο π. Λουκάς.
-«Και πώς είναι για έναν αγιορείτη Μοναχό να ζει, έστω προσωρινά, μακριά από τη Μονή που είναι ενταγμένος», ρωτήσαμε τον αγιορείτη αγιογράφο.
Και ο π. Λουκάς, αναπολώντας συναισθηματικά τις ώρες και το χρόνο που δαπάνησε εκεί, στον τόπο της καταστροφής, σημειώνει: «Το Άγιον Όρος τόπος προσευχής, τόπος απαρνήσεως των γηίνων, της αφιερώσεως στον θεό, στέκεται από την άλλη πλευρά για να δώσει μια διαφορετική αξιολόγηση των ιδανικών που διέπουν την ζωή. Όντας έξω του κόσμου, ο μοναχός δεν θα πάψει να ενδιαφέρεται και να εύχεται στο Θεό υπέρ του κόσμου. Δεν θα πάψει να είναι φορέας πολιτισμού και δημιουργός πολιτισμού. Άλλωστε, τα μοναστήρια διέσωσαν για τις ερχόμενες γενιές την πνευματική αλλά και την πολιτιστική παρακαταθήκη που παρέλαβαν. Δεν θα πάψουν να εκφράζουν τη μαρτυρία της ησυχίας, της αποταγής κάθε περιττού και ματαίου, της εσωτερικής ειρήνης, της αναζήτησης του Θεού. Είναι όλα αυτά που λείπουν σήμερα από τον ορίζοντα του κόσμου».
-«Τί θέλετε να πείτε σε όσους διαβάζουν αυτή την ώρα τη Συνέντευξη μας;».
-«Σήμερα, ο άνθρωπος απεμπολεί την ομορφιά για χάρη του χρήσιμου, από δημιουργός πολιτισμού κατάντησε καταναλωτής πολιτισμού, ανταλλάσσει το αιώνιο με το εφήμερο. Πιστεύω, πως ο σημερινός άνθρωπος πεινάει περισσότερο για την αλήθεια, τη γνησιότητα, την ομορφιά, για την επανεύρεση της πνευματικής του υποστάσεως», καταλήγει ο π. Λουκάς.
Αφήσαμε τον π. Λουκά να συνεχίσει την πνευματική του εργασία! Ευχή όλων, κάθε προσκυνητής του αγίου Νικολάου, εκεί στη Νέα Υόρκη, ανάμεσα στις ορθόδοξες αγιογραφίες και την ιερότητα του τόπου, να θυμάται πως η ελπίδα γεννιέται καθημερινά και ¨αγιογραφείται¨ με τα χρώματα που καθένας της προσδίδει στην καθημερινότητά του!
