«Η αγάπη έχει πολλές ερμηνείες, όπως τη νιώθει και τη βιώνει ο καθένας. Καμία, όμως, ανθρώπινη ερμηνεία δεν μπορεί να αποδώσει πλήρως το μυστήριό της. Ο άνθρωπος, εγκλωβισμένος συχνά στον εγωισμό του —όχι μόνο στις πράξεις, αλλά σε ολόκληρη την ύπαρξή του, με τα πάθη, τα λάθη και τις σκέψεις του – αδυνατεί να συλλάβει την αληθινή έννοια της αγάπης». Αυτά αναφέρει αποκλειστικά στην «Κιβωτό της Ορθοδοξίας» ο Γέρων Καθηγούμενος της Μονής Εσφιγμένου Αγίου Όρους, Αρχιμ. Βαρθολομαίος, ο οποίος, μετά από αίτημά μας, μάς παραχώρησε αγιορείτικες σκέψεις και προσωπικές ευχές για τη νέα χρονιά αλλά και τις προκλήσεις – «ευκαιρίες» που καλείται καθένας πιστός να αντιμετωπίσει.
Όπως αναφέρει ο Γέροντας Βαρθολομαίος, η αγάπη δεν είναι απλώς γενική έννοια ή φιλοσοφική θεωρία· είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος επικοινωνεί αληθινά με τον συνάνθρωπο, γιατί ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον. Μέσα από την αγάπη μαθαίνουμε να ακούμε με υπομονή, να συνομιλούμε με ειλικρίνεια, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να ζητούμε συγγνώμη και να δεχόμαστε την συγγνώμη. Είναι, λοιπόν, πρακτικός τρόπος ζωής και επιβίωσης, που ενισχύει τις σχέσεις μας και μας βοηθά να ζούμε μέσα στην κοινωνία με ειρήνη και κατανόηση.
Ακολουθεί το κείμενο του Γέροντα Καθηγουμένου Αρχιμ. Βαρθολομαίου:
Ο χρόνος αποτελεί την πορεία του ανθρώπου από το παρελθόν προς το μέλλον, ένα σύνολο στιγμών, η διαχείριση των οποίων διαμορφώνει το παρόν. Άπειρες στιγμές συνθέτουν τη ζωή μας, καθεμιά μοναδική και ανεπανάληπτη. Το παρόν γίνεται ακαριαία παρελθόν, ανοίγοντας τον δρόμο για το άγνωστο μέλλον· αυτό είναι το αέναο «παιχνίδι» του χρόνου μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη.
Μέσα από τις χαρές και τις λύπες, τις επιτυχίες και τα λάθη, ο άνθρωπος αποκτά εμπειρία και γνώση. Ο χρόνος, με αρχή και τέλος σύμφωνα με την ανθρώπινη μέτρηση, προσφέρει την ευκαιρία της ανανέωσης και της επανεκκίνησης, όχι ως απλή αλλαγή ημερολογίου, αλλά ως πρόσκληση για ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό της ζωής.
Ο χρόνος δεν είναι απλώς ανθρώπινο μέτρο· είναι δωρεά του Θεού. Χωρίς πίστη στον Θεό, ο άνθρωπος αποδυναμώνεται πνευματικά, χάνει την ελπίδα και τη διάθεση για αγώνα. Με την πίστη, αντίθετα, η ζωή αποκτά νόημα και προοπτική. Και η πιο αυθεντική έκφραση αυτής της πίστης μέσα στον χρόνο είναι η αγάπη.
Η αγάπη έχει πολλές ερμηνείες, όπως τη νιώθει και τη βιώνει ο καθένας. Καμία, όμως, ανθρώπινη ερμηνεία δεν μπορεί να αποδώσει πλήρως το μυστήριό της. Ο άνθρωπος, εγκλωβισμένος συχνά στον εγωισμό του —όχι μόνο στις πράξεις, αλλά σε ολόκληρη την ύπαρξή του, με τα πάθη, τα λάθη και τις σκέψεις του— αδυνατεί να συλλάβει την αληθινή έννοια της αγάπης.
Ο ανθρώπινος νους δυσκολεύεται να κατανοήσει τη θυσία ως αγάπη και να αποδεχθεί το «μπορώ να πεθάνω για να ζήσεις εσύ». Δεν αποδέχεται εύκολα την αγάπη ως τρόπο συμπεριφοράς, όπου στον πικρό λόγο του αδελφού καλούμαστε να «καταπιούμε» την πίκρα, για να προσφέρουμε τη γλύκα που πηγάζει από την αγάπη. Δεν συμβιβάζεται με την αγάπη ως υπέρβαση· αντιδρά, προτείνοντας στη φωτιά να ρίξουμε πετρέλαιο αντί για νερό. Η λογική αδυνατεί να κατανοήσει την υπέρβαση ως αγάπη και προτιμά το «οφθαλμόν αντί οφθαλμού». Δεν δέχεται εύκολα το «αγαπήσεις τον πλησίον σου».
Η αγάπη δεν ερμηνεύεται· είναι δώρο του Θεού στον άνθρωπο και αποτελεί στοιχείο της ίδιας της ύπαρξής του. «Ο Θεός αγάπη εστίν». Γι’ αυτό η αληθινή αγάπη δεν είναι αποτέλεσμα λογικών υπολογισμών, αλλά καρπός της θείας χάριτος, που ενεργεί μέσα στον άνθρωπο φυσικά και αβίαστα. Όταν ο άνθρωπος αγαπά με αυτόν τον τρόπο, η αγάπη μένει καθαρή και ανόθευτη. Και τότε οδηγεί στην υπέρβαση: δεν εξαλείφει τις δυσκολίες με σύγκρουση, αλλά τις φωτίζει και τις μεταμορφώνει, χαρίζοντας εσωτερική ελευθερία και πνευματική ανάπαυση.
Όποιος ασχολείται με τον Χριστό δεν μπορεί να μεταδίδει τίποτε άλλο εκτός από Χριστό, δηλαδή Αγάπη. Η αγάπη, σαν ευωδιαστό μαλακτικό, περιχύνεται πάνω στον άνθρωπο και μαλακώνει τα πάντα στο πέρασμά της: το βλέμμα, τον λόγο, την καρδιά, ολόκληρο το είναι του. Και όταν ξεχυθεί από μέσα του, απαλύνει και μαλακώνει όλους όσους αγγίζει γύρω του.
Η αγάπη δεν είναι απλώς γενική έννοια ή φιλοσοφική θεωρία· είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος επικοινωνεί αληθινά με τον συνάνθρωπο, γιατί ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον. Μέσα από την αγάπη μαθαίνουμε να ακούμε με υπομονή, να συνομιλούμε με ειλικρίνεια, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να ζητούμε συγγνώμη και να δεχόμαστε την συγγνώμη. Είναι, λοιπόν, πρακτικός τρόπος ζωής και επιβίωσης, που ενισχύει τις σχέσεις μας και μας βοηθά να ζούμε μέσα στην κοινωνία με ειρήνη και κατανόηση.
Όταν αγαπά κανείς αληθινά, δεν κάνει επιλογές· γιατί τότε δεν πρόκειται για αγάπη, αλλά για συμφέρον. Μόνο όποιος έχει αγάπη μπορεί να κάνει υπομονή στους πειρασμούς και τις δυσκολίες και να περιμένει με εμπιστοσύνη την επέμβαση του Θεού. Η αγάπη είναι το πιο όμορφο βίωμα και η μεγαλύτερη ευλογία που χάρισε ο Θεός στον άνθρωπο, αφού ο ίδιος ο Θεός είναι Αγάπη. Μας έδωσε, έτσι, τον ίδιο Του τον εαυτό, μας έβαλε τον Θεό μέσα μας, για να ζούμε και εμείς με Χριστό στην καρδιά μας.
Το νέο έτος 2026 έχει ήδη αρχίσει την πορεία του. Οι πρώτες ημέρες του δεν μας καλούν απλώς σε ευχές, αλλά σε στάση ζωής. Κάθε ημέρα είναι δώρο Θεού και κάθε στιγμή ευκαιρία να μεταμορφωθεί σε αγάπη, πίστη και πνευματική καρποφορία. Ας πορευθούμε, λοιπόν, στον χρόνο με ευγνωμοσύνη, ελπίδα και αγάπη, αφήνοντας το Χριστό να φωτίζει την καρδιά μας και να ακτινοβολεί μέσα από κάθε μας λόγο και έργο. Έτσι ο νέος χρόνος δεν θα μετριέται απλώς σε μέρες, αλλά σε ψυχές που ζουν αληθινά με Χριστό και μεταδίδουν την αγάπη Του στους γύρω τους.
Καλή Χρονιά, με πίστη, αγάπη και ευλογία Θεού!
Πηγή: Κιβωτός της Ορθοδοξίας
