Το Χάλκινο Φίδι στην Έρημο ως Προεικόνιση του Ζωοποιού Σταυρού
Η ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής μας υπενθυμίζει ένα καταπληκτικό γεγονός που συνέβη 1500 χρόνια πριν από τη Σταύρωση του Χριστού. Συγκεκριμένα στο βιβλίο της Αγίας Γραφής «Αριθμοί» στο 21ο κεφάλαιο, αναφέρεται ότι οι Ισραηλίτες, αφού απελευθερώθησαν από τους Αιγυπτίους και την υπόσχεση του Θεού να τους οδηγήσει «εις τη Γη της Επαγγελίας όπου ρέει γάλα και μέλι», στο μέσο της πορείας τους, στην έρημο όπου ευρίσκοντο, άρχισαν να παραπονούνται σφοδρά κατά του Μωϋσέως.
Ως αγνώμονες και αχάριστοι τυφλοί δεν μπορούσαν ακόμη να εκτιμήσουν ότι ο Θεός με θαυματουργικό τρόπο τους έτρεφε με το «μάννα». Η αγνωμοσύνη τους και η απιστία τους, όμως, τιμωρούνται αμέσως. Δηλητηριώδη φίδια εσκόρπιζαν παντού το θάνατο. Η έρημος που εβρίσκοντο οι αγνώμονες, οι αχάριστοι και άπιστοι Ισραηλίτες μετατράπηκε σε τόπο πόνου, αγωνίας και θανάτου.
Τότε οι Εβραίοι τρέχουν με μετάνοια προς τον Μωϋσή και ζητούν βοήθεια. Τον παρακαλούν και τον καθικετεύουν να μεσιτεύσει να τους λυπηθεί ο Θεός. Τότε ο Θεός, όπως μας λέει η Αγία Γραφή, διέταξε τον Μωϋσή να κατασκευάσει ένα χάλκινο φίδι και να το υψώσει πάνω σ’ ένα ψηλό ξύλο στο μέσον του λαού. Στη συνέχεια οι Ισραηλίτες έλαβαν εντολή, όταν κάποιο δηλητηριώδες φίδι τους δαγκάνει, να στρέφουν το βλέμμα τους προς το χάλκινο φίδι και θα σώζονται.
Η Μετάνοια ως Απάντηση στις Σύγχρονες Παγκόσμιες και Εκκλησιαστικές Κρίσεις
Έτσι και έγινε. Το βλέμμα των Ισραηλιτών προς το χάλκινο φίδι εξουδετέρωνε τη δύναμη των δηλητηριωδών φιδιών. Οι Ισραηλίτες σώθηκαν. Εδώ φαίνεται με σαφήνεια ότι κάθε μορφή κρίσης, είτε οικολογική, είτε οικονομική, είτε κοινωνική, είτε απουσία ενότητας στη Διεθνή Κοινότητα, είτε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία και αλλού, μπορούν να ξεπερασθούν μόνο με την Μετάνοια, όπως συνέβη στη σημερινή αναφορά του Ιησού για τα φαρμακερά θανατηφόρα φίδια, όπως συνέβη στην μεγάλη κρίση που ζούσε ο Λαός της Νινευή με τη μεγαλύτερη μορφή διαφθοράς που θα μπορούσε να φθάσει ο άνθρωπος.
Τελικά ο Λαός της Νινευή σώθηκε με το κήρυγμα της Μετανοίας του Προφήτη Ιωνά που ούτε ο ίδιος πίστευε ότι αυτοί οι διεφθαρμένοι άνθρωποι θα μπορούσαν να μετανοήσουν και να επιστρέψουν εις την οδόν του Κυρίου για κοινωνική δικαιοσύνη ανάμεσα τους, να ξαναγίνουν τίμιοι άνθρωποι. Γι’ αυτό κι ο Προφήτης Ιωνάς έτρεχε να φύγει μακριά από την αποστολή του που τον κάλεσε ο Θεός και μόνο με θαυματουργικό τρόπο έδειξε υπακοή, μετά την απίστευτη ιστορία με τη διαμονή του για τρεις ημέρες στην κοιλιά της φάλαινας.
Ως άνθρωπος ο Προφήτης Ιωνάς ήταν περίλυπος ακόμη κι όταν είδε ότι οι πιο διεφθαρμένοι άνθρωποι επειδή μετανόησαν τους δέχθηκε ο Θεός ως τέκνα του, γι’ αυτό όταν μέσα στο καύσωνα ξεραίνεται η κληματαριά που του έδινε σκιά για να μη σκάσει από τη ζέστη, στενοχωρήθηκε πολύ μας λέει το κείμενο της Αγίας Γραφής. Και τότε ο Θεός του είπε, αν εσύ στενοχωρήθηκες για μια «κληματαριά» εγώ πως θα ένοιωθα για την καταστροφή ενός ολόκληρου Λαού.
Ο Θεός μας αγαπάει όλους μας και θέλει τη σωτηρία μας, ακόμη και αυτούς που μας στεναχωρούν και μας χλευάζουν και μας υποτιμούν και μας συκοφαντούν και μας κατηγορούν, αυτούς δηλαδή που συναντούμε καθημερινά, έστω κι αν φορούν ράσα και εκπροσωπούν δήθεν τις Εκκλησίες τους, ή θεολόγους και μάλιστα Καθηγητές που νομίζουν ότι είναι οι πιο σπουδαίοι επειδή ο Θεός τους έδωσε το δώρο να διδάσκουν σε Πανεπιστήμιο ή ακόμη όσοι έχουν δύναμη και εξουσία.
Επειδή ο Θεός του δίνει το δώρο να γίνονται «άγιοι Γέροντες», μερικές φορές ασυνείδητα βάζουν στη θέση του Θεού τους εαυτούς τους, με αποτέλεσμα οι αμαρτωλές και άδικες πράξεις τους να επιφέρουν παντού αναστάτωση και προβλήματα, γιατί ζουν και σκέφτονται και ενεργούν αντίθετα από τη Δικαιοσύνη του Θεού. Είναι χριστιανοί που δεν ακολουθούν την αγία Γραφή. Κάνουν άνομα συνέδρια Γραμματέων και Φαρισαίων, όπως εκείνα του Άννα και του Καϊάφα, όχι για να ακολουθήσουν τον Χριστό, αλλά για να τον ξανασταυρώσουν και σήμερα με τις άδικες και εκδικητικές αποφάσεις τους, χωρίς να συνειδητοποιούν τις ευθύνες τους για τη συμβολή μας στην ενίσχυση της ορατής μας ενότητας της Τοπικής Εκκλησίας που ανήκουν και φυσικά στην ορατή ενότητα όλων των Ορθοδόξων και των Εκκλησιών που εκπροσωπούν και τη γόνιμη θετική συμβολή τους στη προστασία του Παγκόσμιου Πληθυσμού και φυσικά στη συνεργασία και στην επιλογή του ειρηνικού διαλόγου για τη λύση σοβαρών εμπόλεμων καταστάσεων και οικονομικών ανταγωνισμών που απειλούν επικίνδυνα την ειρηνική συνύπαρξη των Λαών και την παγκόσμια ασφάλεια και το μέλλον του Πλανήτη μας.
Η Θεολογία της Κένωσης απέναντι στην Αλαζονεία των Ισχυρών και την Πυρηνική Απειλή
Οι ισχυροί του κόσμου απαντούν στα καταστροφικά πυρά του πολέμου με ισχυρότερους καταστροφικούς πυραύλους, και οι δήθεν επικεφαλής μας που εκπροσωπούν οικουμενικές αξίες και θεσμούς με «ειρωνικά και σαρκαστικά γέλια», όπως εκείνα που απολάμβαναν οι μέθυσοι μετά του Ηρώδη όταν του έφεραν οι Ρωμαίοι φονιάδες στρατιώτες με τα μεγάλα σπαθιά στη μέση τους σε ασημένιο δίσκο την άγια Ματωμένη Κεφαλή του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.
Ακούοντας τις κραυγές του πόνου και της στέρησης αυτών που υποφέρουν από τη φτώχεια και τα προβλήματα των εμπόλεμων συγκρούσεων και της Κλιματικής Αλλαγής από την Αφρική, Λατινική Αμερική και Ασία, συνειδητοποιούμε περισσότερο τη δύναμη της προσευχής και τις ηθικές μας ευθύνες για να έχουμε δικαιοσύνη επί της Γης. Χώρες που υπόφεραν από τα δεινά της αποικιοκρατίας ακόμη οι πληθυσμοί τους υποφέρουν. Και συνήθως η κακοποίηση των ανθρώπων και της Φύσης προερχόταν από χριστιανούς που δεν ακολουθούσαν τον Χριστό.
Για όλες αυτές τις κοινωνικές αδικίες, αλλά και για την οικολογική κρίση, οικονομική κρίση, κρίση στην ενότητα της Διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων και εμπόλεμων συρράξεων που μας απειλούν όλους μας, ακόμη και με πυρηνική αυτοκαταστροφή. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η αντιμετώπιση κάθε κρίσης που ζει ο Πλανήτης μας κι η Ανθρωπότητα είναι η ΜΕΤΑΝΟΙΑ μας, να παραδεχθούμε τα λάθη μας, τις lανθασμένες εγωιστικές επιλογές μας και με τη βοήθεια του Θεού, με ένα νέο τρόπο σκέψεως και δράσεων με κριτήριο το κοινό καλό της Ανθρωπότητας με δικαιοσύνη και τιμιότητα και με διάλογο, όπως μας καλεί ο Ιησούς Χριστός να ζούμε καθημερινά την οδό της Δικαιοσύνης και του αλληλοσεβασμού, της αλληλοβοήθειας ως μια μεγάλη αγαπημένη οικογένεια.
Να δώσουμε δηλαδή προτεραιότητα στη Θεολογία της Κένωσης, της ταπείνωσης και της διακονίας του διπλανού μας επιμένοντας στην αρετή της αγάπης να προστατεύουμε με κάθε τρόπο την αξία της ζωής ως δώρο Θεού και να βλέπουμε τη Δημιουργία του Θεού ως δώρο Θεού για όλους τους ανθρώπους. Με την εκ μέρους όλων μας για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης ανάμεσα μας, τότε πράγματι, η αγάπη του Θεού μας οδηγεί στην συμφιλίωση και στην ενότητα. Η ελπίδα της επιβίωσης της Ανθρωπότητας εξασφαλίζεται και ενισχύεται με το αγαθό της Ειρήνης με τη βελτίωση των όρων συμβιώσεως όλου του Πληθυσμού της Γης. Μια αδικία σε μια γωνιά της γης μοιάζει με μια επικίνδυνη εστία φωτιάς που αν δεν τη σταματήσουμε, με την αδιαφορία μας και την ανοχή μας είναι θέμα χρόνου ότι με σιγουριά θα φθάσει και στο σπίτι μας.
Από το Προπατορικό Αμάρτημα στο Απολυτρωτικό Έργο και τη Νίκη επί του Θανάτου
Αυτή την ιστορία μας υπενθυμίζει ο Χριστός παραλληλίζοντάς την με τη δική του άνοδο επί του Σταυρού, ώστε όποιος πιστεύει σ’ Αυτόν να σώζεται. Μετά από το γεγονός αυτό της Παλαιάς Διαθήκης, τονρίζεται η πορεία του απολυτρωτικού έργου που πρόσφερε η αγάπη του Θεού στον άνθρωπο με τον μονογενή του Υιόν, τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν. Άλλωστε αυτός είναι και ο λόγος που αναφέρεται το γεγονός αυτό από τον Χριστό και μάλιστα την Κυριακή πριν από την ύψωση του Τιμίου Σταυρού, που η Εκκλησία μας θα εορτάσει αύριο, στις 14 Σεπτεμβρίου.
Μέσα από το περιστατικό αυτό, της Ευαγγελικής περικοπής πριν από την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, διακρίνονται κυρίως οι Εβραίοι που αντιπροσωπεύουν τον άνθρωπο, τα φίδια που ταυτίζονται με την αμαρτία και το χάλκινο φίδι που προεικονίζει το Σταυρό του Χριστού.
Είναι γνωστό από το πρώτο βιβλίο της Π.Διαθήκης, το βιβλίο της Γενέσεως, ότι ο Θεός είχε καταστήσει τον άνθρωπο βασιλέα και προστάτη ολόκληρης της Δημιουργίας. Τον εκόσμησε με χαρίσματα ωραία και υψηλά. Του χάρισε τον λογικόν νουν για να σκέπτεται, να ομιλεί και να προοδεύει. Αντί, λοιπόν, ο άνθρωπος να εκδηλώσει την απέραντη ευγνωμοσύνη του προς τον σοφόν Δημιουργό του, αποστάτησε, έδειξε ανυπακοή και ασέβεια, έγινε εγωιστής και αυθάδης. Παραβίασε την εντολή του Θεού με άμεση συνέπεια ν’ αρχίσει να γεύεται τους πικρούς καρπούς της πτώσης του. Το προπατορικόν αμάρτημα των πρωτοπλάστων λόγω της ενότητος της ανθρώπινης φύσεως είχε καταλυτικές συνέπειες σ’ όλο το ανθρώπινο γένος με την έννοια, ότι πλέον ο κάθε απόγονος του Αδάμ και της Εύας γεννιόταν με τη ροπή και την τάση να ελκύεται από το κακό, να αρέσκεται στο κακό και να ζει στην αμαρτία.
Η απώλεια του Παραδείσου άνοιξε έναν ωκεαννό αβεβαιότητας, πόνου, ασθενειών και συμφορών για την ανθρωπότητα, αφήνοντας τη ζωή των ανθρώπων χωρίς τον σωτήριο προσανατολισμό προς το λιμάνι της σωτηρίας. Πέρασαν σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια από τότε που υψώθηκε ο Σταυρός επάνω στο Γολγοθά, όμως ο άνθρωπος περιφρόνησε τη θεϊκή αγάπη και οδηγήθηκε σε νέα αποστασία, θεοποιώντας τα υλικά πράγματα αντί να φτάσει στη θέωση. Υποδουλωμένος στα πάθη του και θυσιάζοντας την ψυχή του στο βωμό της υλικής προόδου, ο σημερινός άνθρωπος νοιώθει ανήσυχος, με άδεια ψυχή και απελπισία.
Ωστόσο, ο Χριστός βρίσκεται κοντά μας για να μας οδηγήσει στη δόξα της Αναστάσεως. Ο Θεός μάς δίνει τα πάντα με αγάπη και ζητά να προσφέρουμε και εμείς στους συνανθρώπους μας καλοσύνη, ελπίδα και χριστιανικό παράδειγμα χωρίς ιδιοτέλεια, οδηγώντας στη χριστοποίηση του ανθρώπου. Η εντολή της αγάπης προς τον πλησίον είναι αδιάσπαστα συνδεδεμένη με την αγάπη προς τον Θεό, χωρίς αυτό να σημαίνει αποδοχή λανθασμένων απόψεων — άλλωστε, ακόμα και το μαστίγιο του Χριστού στο ναό ήταν πράξη αγάπης. Με την ευκαιρία της ενάρξεως των εργασιών της ετήσιας Γενικής Συνελεύσεως του ΟΗΕ, προσευχόμαστε οι ηγεσίες όλου του πλανήτη να εργασθούν με ενότητα για την προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το διεθνές δίκαιο, τον τερματισμό των συγκρούσεων, την αντιμετώπιση της φτώχειας, της κλιματικής αλλαγής και την κατάργηση των πυρηνικών όπλων.
